Sağlık Alanındaki Sorunlar, Hekimlik Mesleğinin Özerkliği Yok Edilerek Çözülemez
Sağlık sistemimiz çözüm bekleyen çok sayıda yapısal sorunla karşı karşıyadır. Buna karşın son günlerde, var olan sorunlardan yalnızca birisi olan sezaryen oranları gündeme taşınmakta; bilimsel veriler ve sağlık sisteminin bütünlüğü göz ardı edilerek, hekimlik mesleğinin bilimsel ve mesleki özerkliğini zedeleyen uygulamalar hayata geçirilmektedir.
Açıkça ifade etmek gerekir ki Türkiye, sezaryen oranları bakımından OECD ülkeleri arasında en yüksek oranlara sahip ülkelerden birisidir ve bu durum önemli bir halk sağlığı sorunudur.
Ancak sezaryen oranlarının kabul edilemez düzeyde yüksek olmasının nedeni, kadın hastalıkları ve doğum uzmanı hekimlerin yetersiz eğitimi değildir. Aksine, ülkemiz hekimlerinin mesleki bilgi ve becerileri uluslararası standartlardadır ve bu bağlamda mesleki pratiğimiz sadece ülkemizde değil, uluslararası alanda da ülkemiz hekimlerine güvenin yüksek olduğunu gösteren uygulama örnekleri ile doludur.
Öte yandan, Türkiye yalnızca sezaryen oranlarında değil, aynı zamanda kişi başı yıllık hekim başvurusu ile acil servis başvuru oranları bakımından da OECD ülkeleri arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Ayrıca bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans (MR) inceleme sayıları, koroner anjiyografi ve bypass ameliyatları da OECD ortalamasının üzerindedir. Bu tablo, sorunun yalnızca kadın hastalıkları ve doğum pratiğine özgü olmadığını; sağlık sisteminin bütününü ilgilendiren yapısal bir sorunla karşı karşıya olduğumuzu açıkça göstermektedir.
Sağlık alanında yaşadığımız sorunların temel nedeni, sınırlı ekonomik kaynaklar ve kısıtlı sağlık insan gücü ile “gereksiz oranda fazla hizmet sunumu” ilkesine dayanan, hastayı/müşteriyi memnun etmeyi önceliklendiren bir sağlık sistemi modeline sahip olmamızdır. Bu model, kamu ve özel sağlık kurumlarında sağlık hizmeti tüketimini teşvik etmekte ve olması gereken bilimsel hasta merkezli sağlık hizmet sunumunu ise “memnuniyet” ölçütüne indirgemektedir.
Bu nedenle sağlık sisteminin yapısını sorgulamadan “mesleki eğitim” adı altında hekimlere adeta cezai yaptırımlar uygulamak sorunların çözümüne giden yol değildir. Aksine böylesi bir yaklaşım, mevcut sorunları çözmeye katkı sağlamadığı gibi, Tıpta Uzmanlık Sınavı (TUS) tercihlerinde de gözlemlendiği üzere, genç hekimlerin bazı uzmanlık dallarından tamamen uzaklaşmasına yol açacaktır. Bunun bedelini ise uzun vadede toplum ödeyecektir.
Biz, sağlık alanında faaliyet gösteren uzmanlık dernekleri olarak;
• Sağlık sistemini bütüncül bir yaklaşımla ele alan,
• Sorunları bilimsel veriler temelinde, açıklıkla, şeffaf biçimde değerlendiren,
• Sorunların tek sorumlusu olarak hekimleri görmeyen ve göstermeyen,
• Sistemin zorluklarına rağmen özveriyle çalışıp sistemi ayakta tutan hekimleri hedef haline getirmeyen,
• Hekimlerin mesleki bilimsel özerkliğini tanıyan bir sağlık politikası anlayışının benimsenmesini talep ediyoruz.
Türk Tabipleri Birliği ve sağlık alanındaki uzmanlık dernekleri olarak, Sağlık Bakanlığı’nın bu anlayış doğrultusunda atacağı, bilimsel kanıtlara dayalı ve sağlık sisteminin gerçek sorunlarını hedef alan her türlü yapıcı girişimine katkı sunmaya ve destek vermeye hazır olduğumuzu kamuoyuyla paylaşıyoruz.
Ayrıca, mevcut sağlık ortamında mesleki bilgi ve becerilerini iyi hekimlik ilkelerine aykırı biçimde kullanan hekimler hakkında gerekli yaptırımların etkin biçimde uygulanabilmesi için, meslek örgütlerimizin onur kurullarının işlevlerini bağımsız ve etkili şekilde yerine getirmesini sağlayacak hukuki düzenlemelerin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından ivedilikle hayata geçirilmesi gerektiğini bir kez daha vurguluyoruz.
Unutulmamalıdır ki sağlık sisteminin sorunları, hekimlerin bilimsel özerkliğini sınırlayarak değil; bilimi, mesleki bağımsızlığı, liyakati esas alan ve etik ilkeleri öne çıkaran politikalarla çözülebilir.
Türk Tabipleri Birliği Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu
